पूर्वप्रधानमन्त्री मरिचमान सिंह श्रेष्ठको सल्यानमा शालिक अनावरण
सल्यानको खलंगामा जन्मिएर नेपालको २७औँ प्रधानमन्त्री बन्नुभएका स्वर्गीय मरिचमान सिंह श्रेष्ठको शालिक अनावरण गरिएको छ ।शारदा नगरपालिका–१, श्रीनगरस्थित रुकुम चोकमा निर्माण गरिएको शालिक स्थानीय ज्येष्ठ नागरिक लोकबहादुर थापाले अनावरण गर्नुभएको हो । मरिचमान सिंह श्रेष्ठ फाउन्डेसनले निर्माण गरेको शालिक अनावरणसँगै उक्त चोकको नाम परिवर्तन गरी मरिचमान चोक नामकरण गरिएको छ ।
श्रेष्ठको जन्म विसं १९९७ कात्तिक १७ गते सल्यानको खलंगा बजारमा भएको थियो । उहाँले प्रारम्भिक शिक्षा सल्यानमै हासिल गर्नुभएको थियो । शिक्षण पेसाबाट सार्वजनिक जीवन सुरु गर्नुभएका श्रेष्ठले खलंगास्थित त्रिभुवन जनता माध्यमिक विद्यालयमा शिक्षक तथा प्रधानाध्यापकको जिम्मेवारी सम्हाल्नुभएको थियो ।
शिक्षण पेसामा आबद्ध रहँदै राजनीतिमा सक्रिय हुनुभएका श्रेष्ठ विसं २०३० मा राष्ट्रिय पञ्चायतको सदस्य बन्नुभएको थियो । विसं २०३८ मा राष्ट्रिय पञ्चायतको अध्यक्ष बन्नुभएका उहाँ विसं २०४३ मा नेपालको प्रधानमन्त्री नियुक्त हुनुभएको थियो । उहाँले २०४६ सालसम्म सरकारको नेतृत्व गर्नुभएको थियो ।
प्रधानमन्त्रीका रूपमा उहाँको कार्यकालमा नेपाल–भारत सम्बन्धमा उतारचढाव आएको थियो । विसं २०४५ मा भारतले नेपालमाथि नाकाबन्दी लगाएपछि उहाँ नेतृत्वको सरकारले वैकल्पिक माध्यमबाट अत्यावश्यक वस्तु आयात गर्ने प्रयास गरेको थियो । विसं २०४६ को जनआन्दोलनपछि पञ्चायती व्यवस्थाको अन्त्य भएसँगै उहाँले प्रधानमन्त्री पदबाट राजीनामा दिनुभएको थियो ।
प्रधानमन्त्री पदबाट बाहिरिएपछि सक्रिय राजनीतिबाट टाढिनुभएका श्रेष्ठले काठमाडौँमा कृषि तथा पशुपालनमा समय बिताउनुभएको थियो । उहाँको विसं २०७० साउन ३० गते काठमाडौँमा निधन भएको थियो ।
सल्यानमा जन्मिएर राष्ट्रिय राजनीतिमा महत्त्वपूर्ण जिम्मेवारी सम्हाल्नुभएका श्रेष्ठको योगदान र व्यक्तित्वलाई भावी पुस्तासम्म परिचित गराउने उद्देश्यले शालिक निर्माण गरिएको फाउन्डेसनले जनाएको छ ।
शिक्षकदेखि प्रधानमन्त्रीसम्म
सल्यानको खलंगामा जन्मिएर नेपालको प्रधानमन्त्रीसम्म पुग्नुभएका मरिचमान सिंह श्रेष्ठ नेपाली राजनीतिक इतिहासमा परिचित व्यक्तित्व हुनुहुन्छ । शिक्षण पेसाबाट सार्वजनिक जीवन सुरु गर्नुभएका श्रेष्ठ राष्ट्रिय पञ्चायतको सदस्य, अध्यक्ष हुँदै नेपालको २७औँ प्रधानमन्त्री बन्नुभएको थियो । उहाँको जीवनयात्रा सल्यानको स्थानीय परिवेशदेखि राष्ट्रिय राजनीति र पञ्चायती व्यवस्थाको अन्तिम कालखण्डसम्म जोडिएको छ ।
विसं १९९७ कात्तिक १७ गते सल्यानको खलंगा बजारमा जन्मिनुभएका श्रेष्ठले प्रारम्भिक शिक्षा आफ्नै जिल्लामा हासिल गर्नुभएको थियो । शिक्षण पेसामा प्रवेश गर्नुभएका उहाँले खलंगास्थित त्रिभुवन जनता माध्यमिक विद्यालयमा शिक्षकका रूपमा काम गर्नुभयो । पछि सोही विद्यालयको प्रधानाध्यापकको जिम्मेवारीसमेत सम्हाल्नुभयो । शिक्षण पेसामा आबद्ध रहँदै उहाँ राजनीतिमा सक्रिय हुनुभएको थियो ।
विसं २०३० मा राष्ट्रिय पञ्चायतको सदस्य बन्नुभएका श्रेष्ठको राजनीतिक यात्रा त्यसपछि राष्ट्रिय स्तरमा विस्तार भयो । विसं २०३८ मा राष्ट्रिय पञ्चायतको अध्यक्ष बन्नुभएका उहाँले पञ्चायती व्यवस्थाभित्र विभिन्न राजनीतिक तथा प्रशासनिक जिम्मेवारी सम्हाल्नुभएको थियो । राष्ट्रिय पञ्चायतको अध्यक्ष हुँदै प्रधानमन्त्रीसम्म पुग्नु उहाँको राजनीतिक यात्राको महत्त्वपूर्ण उपलब्धि थियो ।
विसं २०४३ मा प्रधानमन्त्री नियुक्त हुनुभएका श्रेष्ठले २०४६ सालसम्म सरकारको नेतृत्व गर्नुभयो । प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयको आधिकारिक अभिलेखमा उहाँलाई नेपालको २७औँ प्रधानमन्त्रीका रूपमा उल्लेख गरिएको छ । उहाँ पञ्चायती व्यवस्थाका अन्तिम प्रधानमन्त्री हुनुहुन्थ्यो ।
उहाँ प्रधानमन्त्री रहनुभएका बेला नेपाल–भारत सम्बन्धमा गम्भीर उतारचढाव आएको थियो । विसं २०४५ मा नेपाल र भारतबीच व्यापार तथा पारवहन सन्धिसम्बन्धी विवाद चर्किएपछि भारतले नेपालमाथि नाकाबन्दी लगाएको थियो । नाकाबन्दीका कारण पेट्रोलियम पदार्थ, खाद्यान्नलगायत अत्यावश्यक वस्तुको आपूर्तिमा समस्या उत्पन्न भयो । त्यस समयमा श्रेष्ठ नेतृत्वको सरकारले वैकल्पिक माध्यमबाट अन्य मुलुकबाट पेट्रोलियम पदार्थ तथा अत्यावश्यक सामग्री ल्याउने प्रयास गरेको थियो ।
नाकाबन्दीका बेला राष्ट्रिय स्वाधीनताको विषयमा अडान लिएको भन्दै उहाँलाई समर्थकहरूले राष्ट्रवादी नेताका रूपमा स्मरण गर्ने गरेका छन् । तर, उहाँको राजनीतिक कार्यकाल आलोचनामुक्त भने थिएन । विसं २०४६ मा बहुदलीय प्रजातन्त्रको पुनःस्थापनाका लागि नेपाली कांग्रेस र वामपन्थी दलहरूको संयुक्त सहभागितामा जनआन्दोलन सुरु भयो । आन्दोलन चर्किंदै जाँदा तत्कालीन सरकारबाट भएको दमनका कारण श्रेष्ठ नेतृत्वको सरकार आलोचित बन्यो । जनआन्दोलन उत्कर्षमा पुगेपछि उहाँले प्रधानमन्त्री पदबाट राजीनामा दिनुभयो । त्यसपछि पञ्चायती व्यवस्थाको अन्त्य भई बहुदलीय व्यवस्था पुनःस्थापना भयो ।
प्रधानमन्त्री पदबाट बाहिरिएपछि श्रेष्ठ सक्रिय राजनीतिबाट टाढिनुभयो । उहाँले काठमाडौँमा गाईपालन तथा कुखुरापालन गरेर सामान्य जीवन बिताउनुभएको थियो । उच्च राजनीतिक पदमा पुगिसकेपछि पनि सक्रिय दलीय राजनीतिबाट टाढा रहेर कृषि तथा पशुपालनमा संलग्न हुनुलाई उहाँको जीवनको फरक पक्षका रूपमा लिने गरिन्छ ।
श्रेष्ठको विसं २०७० साउन ३० गते काठमाडौँमा निधन भयो । उहाँ लामो समयदेखि फोक्सोको क्यान्सरबाट पीडित हुनुहुन्थ्यो । उपचारका लागि भारतको नयाँदिल्लीमा रहनुभएका उहाँले जीवनको अन्तिम समय आफ्नै देशमा बिताउने इच्छा व्यक्त गरेपछि नेपाल फर्काइएको थियो । स्वदेश फर्किएको केही समयपछि उहाँको निधन भएको थियो ।
राष्ट्रिय राजनीतिमा महत्त्वपूर्ण जिम्मेवारी सम्हाले पनि श्रेष्ठको जन्मथलो सल्यानसँगको सम्बन्ध विशेष रह्यो । खलंगामै जन्मिएर त्यहीँको विद्यालयमा शिक्षक तथा प्रधानाध्यापकका रूपमा काम गर्नुभएका उहाँले सल्यानबाट राष्ट्रिय नेतृत्वसम्मको यात्रा तय गर्नुभएको थियो । एउटा पहाडी जिल्लाबाट देशको प्रधानमन्त्रीसम्म पुग्नुभएको उहाँको जीवनयात्रा सल्यानको राजनीतिक इतिहासको महत्त्वपूर्ण अध्यायका रूपमा रहेको छ ।
उहाँको राजनीतिक योगदान र व्यक्तित्वलाई भावी पुस्तासम्म परिचित गराउने उद्देश्यले सल्यानको शारदा नगरपालिका–१, श्रीनगरस्थित रुकुम चोकमा शालिक निर्माण गरी अनावरण गरिएको छ । मरिचमान सिंह श्रेष्ठ फाउन्डेसनले निर्माण गरेको शालिक स्थानीय ज्येष्ठ नागरिक लोकबहादुर थापाले अनावरण गर्नुभएको हो । शालिक अनावरणसँगै उक्त चोकको नाम परिवर्तन गरी मरिचमान चोक नामकरण गरिएको छ ।
स्थानीय तहका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत स्थानीय सेवाकै हुने
स्थानीय तहमा प्रमुख प्रशासकीय अधिकृतको सरुवा तथा पदस्थापनमा देखिँदै आएको समस्या समाधान गर्न सरकारले प्रमुख प्रशासकीय अधिकृतको पद स्थानीय सेवाकै
हरेक नागरिकलाई आवासको अधिकार सुनिश्चित गर्ने विधेयक संसद्मा दर्ता
सरकारले हरेक नागरिकको आवासको अधिकार सुनिश्चित गर्ने उद्देश्यसहित ‘भवन (दोस्रो संशोधन) विधेयक, २०८३’ प्रतिनिधिसभामा दर्ता गरेको छ । विधेयकमा न्यून
बाढीपीडितका लागि सुर्खेतका उद्यमी दम्पतीद्वारा ११ लाख सहयोग
भोटेकोशी र त्रिशूली नदीमा आएको बाढीबाट प्रभावित नागरिकको राहत तथा पुनःस्थापनाका लागि सुर्खेतका उद्यमी दम्पतीले ११ लाख ११ हजार १११ रुपैयाँ सहयोग
प्रतिकृया दिनुहोस